**Saiji – charakterystyka rasy**

Nazwa i pochodzenie

Saiji są jedną z najbardziej tajemniczych ras zamieszkujących Kontynent
Nazywają siebie także cienistymi (saiji oznacza w ich języku my cienie) i ta nazwa jest najbardziej popularna wśród innych ras.

Ich krainą jest Esgërah, którego położenie nie jest do końca jasne. Jedna z plotek głosi, że leży ono na granicy dwóch światów: materialnego i niematerialnego. Nikt jednak jak dotąd tego nie potwierdził.
Prawdą jest natomiast, że Esgërah jest oddzielone od innych ziem potężną magiczną barierą, zwaną czasem Barierą Wiecznej Nocy. Według legend powstała ona setki lat przed pojawieniem się elfów na Kontynencie. Dalej to samo podanie mówi, że została stworzona przez pierwszych cienistych, dzięki pomocy antycznych bóstw, których imiona zniknęły wraz z przybyciem elfów.
Bariera Wiecznej Nocy powoduje, że w Esgërah panuje nieskończona noc, rozświetlona jedynie gwiazdami, które jednak układają się w zupełnie inne konstelacje niż w Krainach Bliźniaczych Księżyców (czyli poza barierą). Lindo i Senna, dwa księżyce, nigdy tu nie wschodzą.
Inną właściwością bariery jest wypaczanie magii pochodzącej z zewnątrz, a aby dostać się do Esgërah należy skorzystać z jednej z czterech, doskonale strzeżonych bram (lub też piątej, której lokalizacja objęta jest największą tajemnicą).
Saiji dzielą dobę na dwie części: czas życia (coih-ath-omej), który jest odpowiednikiem dnia i czas snu (coih-ath-menij), który jest nocą. Oba trwają równo po dwanaście godzin i tylko cieniści potrafią rozpoznać, który czas dokładnie trwa, kiedy się zacznie lub skończy.

Układ geograficzny, klimat, fauna i flora

Esgërah jest krainą o niewielkiej powierzchni, głównie równinną, bez dostępu do morza czy oceanu. Przepływa przez nią jedna główna rzeka, do której wpadają mniejsze, tworząc niewielką sieć rzek. Rozpoczyna ona swój bieg w północno – wschodniej części krainy, gdzie znajduje się jedyne pasmo górskie.
Kilka niezbyt dużych, ale głębokich jezior jest rozrzuconych po całej krainie

Klimat jest w całym Esgërah równomierny i dość ostry. Średnia roczna temperatur nie przekracza 20º C i waha się w granicach 12 – 14 º C.
Opady są wzmożone w porze jesienno – zimowej i jest to głównie śnieg.
Najkrótszą porą roku jest lato, wtedy na kilka tygodni temperatura wzrasta nawet do 30º C. Najdłużej zaś trwa zima, której nie można oddzielić od później jesieni i wczesnej wiosny.

Fauna jest dość zróżnicowana, ponieważ cieniści sprowadzają wiele zwierząt spoza bariery. Jednym z gatunków, występujących tylko na tych ziemiach, jest, przypominający skrzyżowanie dwunożnej jaszczurki z ptakiem, dzikoszcz. Został on udomowiony, powstało wiele krzyżówek. Stosuje się go jako zwierzę rzeźne, pociągowe, pod wierzch (te trzy odmiany są spokojne i mają tępe dzioby) bitewne (mają ostre szpony, dzioby, są specjalnie szkolone), a także jako domowego pupilka (mniejsze odmiany).
Cieniści hodują także miniaturowe smoki, które sprowadzili w przeszłości ze Wschodu.

Flora jest dość skąpa. Nie występują tu drzewa, chyba, że uda się wyhodować drzewo z sadzonki przywiezionej spoza bariery. Zastępują je natomiast wysokie podobne do paproci krzewniki.          Udało się jednak wyhodować wiele nowych gatunków traw, które są podstawowym składnikiem diety saiji.

My cienie

Esgërah budzi grozę z wielu powodów. Wieczna noc, bariera, która wypacza magię z zewnątrz, dziwny klimat. Przede wszystkim są to jednak mieszkańcy tej krainy.
Cieniści wywodzą swą rasę od antycznych bóstw, jednak inne rasy za elfami nazywają ich demonim pomiotem. Niepokojący jest dla nich wygląda saiji, ich umiejętności rasowe, magia oraz niezwykła długowieczność.

W porównaniu z ludźmi czy elfami saiji są raczej drobni, ich średnia wzrostu wynosi: dla kobiet – 1,65 m, a dla mężczyzn – 1,75 m. Lżejszy kościec powoduje, że przy takim wzroście ich waga jest mniejsza niż u innych ras. Ich zęby są bardzo ostre, a kły lekko wydłużone.
Charakterystyczna dla cienistych jest ciemna skóra (od obsydianowoczarnej po ciemnobrązową)      i jasne włosy (jasne blond, platynowe, rude, srebrne, białe).
Ich skośne oczy mają specjalną budowę, są pozbawione białek, dzięki czemu mogą oni widzieć całą powierzchnią oka i nawet w najgłębszych ciemnościach rejestrować kolory oraz widzieć wszystko tak samo dobrze, jak w świetle. Są przez to bardziej wrażliwi na postrzeganie w świetle słonecznym, ale ich oczy łatwo dostosowują się do widzenia za dnia.
Ludzie często mylą ich z elfami, choć różnice są znaczne, choćby budowa ucha, u elfów są one spiczaste, a u saiji mają bardziej „ludzki” kształt z lekko tylko postrzępioną małżowiną.

Główną umiejętnością rasową saiji jest Kroczenie Cieniem (ananji). Potrafią oni przemieszczać się korzystając z otaczających ich cieni. Bardziej wprawieni, tzw. tkacze iluzji, specjalizują się w naginaniu cieni do własnej woli i kontrolowaniu ich. Tkacze iluzji są jednak rzadkością, obecnie znanych jest zaledwie dziewięciu.
Wśród  cienistych popularne są pojedynki, gdzie walczący muszą pokonać przeciwnika,    korzystając z najmniejszego cienia, gdyż areny zwykle są tak oświetlone, by pozornie cienia nie było wcale. Ostatnimi mistrzami takich pojedynków są Kayoo Tínar – Lac'arth i jego syn Killian Lac'arth.

Magia  jest dla cienistych dość naturalna. Każdy saiji posiada, choćby niewielki, dar magiczny. Zwykle są to drobne iluzje lub manipulowanie w bardzo ograniczonym stopniu jakimś żywiołem.
Ci z prawdziwym magicznym talentem, potężni magowie lub kapłani, zajmują w społeczeństwie wysoką rangę. Zaś Klan Ath'Areth z  Sannarh, którego członkowie nazywani są Błękitnymi Magami jest szczególnie poważany wśród swego ludu.

Społeczeństwo saiji podzielone jest na Rodziny i Klany.
Rodzinom przewodzą kobiety (córki dziedziczą po matkach), klanom zaś mężczyźni (synowie przejmują władzę po ojcach). Czasem może się zdarzyć, że Klan/Rodzina stanie się Rodziną Klanem, gdy ostatnia głowa rodu nie ma potomka o odpowiedniej płci lub, gdyby władza została przejęta siłą.

Nad wszystkim władzę sprawuje Wielki Rodzic. Nie posiada on władzy despotycznej i musi bardzo liczyć się ze zdaniem członków Rady Cienia (Vistaria). W jej skład wchodzi dwanaście najznamienitszych, arystokratycznych  Rodzin (6) i Klanów (6).
Spośród tej Trzynastki zawsze wybierany jest Wielki Rodzic.
Wewnątrz Rady jej członkowie są sobie równi, tylko Wielki Ojciec ma większy zakres władzy..

I. Jadiji är Saat'esh – Etorí Jadiji – Czytający Znaki
--------------
II. Ath'Areth är Sannarh (K) – Rannen Ath'Areth – Błękitni Magowie
III. Ath'Balajia är Balajia (R) – Ashantï Ath'Balajia – Szaropalcy Medycy
IV. Cenij'in är Cenn (R) – Leija Cenij'in – Tancerze Cieni
V. Fejin'h är Fejin'esh (K) – Pesshke Fejin'h – Zaklinacze Dzikoszczy
VI. Henneth är Akkrär (R) – Tannira Henneth – Opiekunowie Sanktuarium
VII. Lac'arth är Vajarah (R) – Merania Lac'arth – Strażnicy Piątej Bramy
VIII. Naviji ar Thajnne (K) – Varalise Naviji – Pasterze Dziewięciu Bestii
IX. Parr'exen är Oresh (K) – Iavoo Parr'exen – Mistrzowie Szału
X. Sath'aven är Aven'esh (R) – Ramiija Sath'aven – Dziedzice Miasta Wież
XI. Terreth är Sêne (R) – Mauinj Terreth – Śniący Dusz
XII. Vash'xing är Cavar (K) – Carys Vash'xing – Szlachetni Rolnicy
XIII. Vaspen är Vaspen'esh (K) – Köshë Vaspen – Zbieracze Wiedzy

Arystokratyczne Rodziny i Klany posiadają rozległe, potężne latyfundia, które tworzą coś w rodzaju miast – państw. Cavar klanu Vash'xing jest największym z nich, zaś drugie, nie wiele mu ustępujące to, leżące nad Jeziorem Skaczącego Płomienia, Vajarah rodziny Lac'arth.
Mniejsze rody łączą się przeróżnymi sojuszami nawet po kilka i rządzą w postaci mini – rad w jednym lub czasem dwóch miastach.

Jednak początkowo w Esgërah panował ustrój w duchu monarchii absolutnej. Ród królewski miał władzę nieograniczoną i skłaniał się ku despotyzmowi, a jego członkowie utożsamiali się z bóstwami. Ostatni z władców postanowił nawet zmienić religię. Wtedy cztery rody (obecnie uznawane za arystokratyczne): Henneth, Jadiji, Lac'arth i Ath'Areth zawiązały tajny spisek mający na celu obalenie despotycznego króla. Tak rozpoczęła się wojna domowa. W trakcie jej trwania zginęło wielu saiji, a najbardziej poszkodowana została liczna wtedy rodzina Lac'arth. W końcu ród królewski obalono, a jego nazwisko wykreślono. Wiele z Rodzin i Klanów, stojących po jego stronie zostało rozwiązanych i włączonych do najniższych stanów, skąd nigdy się nie podźwignęły.
Dziesięć zwycięskich rodów (tyle ostatecznie należało do powstania) postanowiło utworzyć radę, która rządziłaby państwem. Do swego grona przyjęli jeszcze trzy rody: Cenij'in, Vaspen, Sath'aven.
Na początku rządzili dość zgodnie, jednak w pewnym momencie doszło do zgrzytów między niektórymi członkami. Aby uniknąć kolejnej wojny, znów dokonano zmian w ustroju: zachowano radę, jednak spośród jej trzynastu członków wybrano przewodniczącego, którego zaczęto nazywać Wielkim Rodzicem (wtedy do symboliki Anajrian dodano motyw władzy). Kadencja jej lub jego rządów trwa sto lat, a wyboru dokonuje się według ustalonej prawem listy. Rada może jednak przegłosować ten wybór, zadecydować nowy lub przedłużyć kadencję o kolejne pięćdziesiąt lat.
Obecnym Wielkim Rodzicem jest Wielki Ojciec Etorí z rodu Jadiji.

Wśród saiji niewolnictwo jest normalnym stanem rzeczy.
Niewolnikami najczęściej są zmiennokształtni cienia oraz szare nagi, z którymi cieniści prowadzą wojny. Jednak wielu z nich rekrutuje się z ras spoza bariery, zwykle są to podróżnicy, którym udało się dostać na tereny Esgërah, lub ich potomkowie.
Dość często zdarza się niewolnictwo wewnątrz rasowe, bowiem Matka lub Ojciec może oddać swoje dziecko w niewolę. Jednak najgorszym przykładem niewolnictwa, według innych ras, jest to wewnątrz rodowe (znanym przykładem niewolnika własnej Rodziny jest Assin Ath'Anon – Raeveu'el'Arysh).
Każdy z rodów arystokratyczny posiada własny dom niewolniczy i zajmuje się wymianą, sprzedażą  i kupnem niewolników.
Jeśli właściciel sobie tego życzy może uwolnić swojego niewolnika, jeśli ten postanowi pozostać w Esgërah staje się wolny, jednak jego prawa są nie większe niż u najmniej szlachetnych cienistych.

Każdy cienisty niezależnie od statusu czy roli jaką pełni w społeczeństwie jest naznaczony symbolem swego Klanu lub Rodziny.

Religia odgrywa u saiji ważną rolę, ale jest, na tyle, na ile to możliwe, oddzielona od polityki państwa. Do panteonu cienistych należy trójka bóstw:
Anajrian (co znaczy po prostu Bóstwo) - hermafrodytyczne bóstwo, najważniejsze dla saiji, ponieważ symbolizuje władzę Wielkiego Rodzica oraz podział społeczeństwa na Rodziny i Klany; uważane za ostatnie z tych antycznych, od których mieliby się wywodzić cieniści; patron Bariery Wiecznej Nocy

Corvaalagh Chaotyczny – niesłusznie uznawany za złe bóstwo, dla saiji jest on symbolem dualizmu świata i życia oraz tego, co pomiędzy: nie ma tylko czerni i bieli, nie ma tylko dobra i zła, życie jest śmiercią, a śmierć jest życiem; wyznaje go wielu wojowników, złodziei i zabójców

Ssiearne (Tajemnicza lub Magiczka) – jedno z wielu wcieleń Bogini, jest niosącą magię, panią światła gwiazd

Wielkie sanktuarium poświęcone tej trójce, najpiękniejsze katedry i kaplice oraz najlepsze szkoły kapłańskie znajdują się w mieście Akkrär, którym włada Rodzina Henneth.


Więzy pokrewieństwa są dla cienistych bardzo ważne, doskonale orientują się w swojej, czasem dość skomplikowanej, genealogii. Związki kazirodcze są zakazane oraz karane śmiercią, jeśli zostanę wykryte.
Podobnie jest ze związkami homoseksualnymi, ale saiji wychodzą z założenia, że póki dzieje się to w „zaciszu domowym” i nikt takiej pary nie nakryje, to mogą robić, co chcą.


Język

Cieniści stworzyli własny język, korzystając z języka antycznych bóstw. Jest dość melodyjny, ale trudny dla innych ras, z powodu różnej wymowy i pewnego rozdźwięku, który tu występuje.
Bowiem saiji używają też zapożyczeń z języka antycznych bóstw (np. w Esgërah) lub, lecz z rzadka, z elfickiego, ale zmieniają wymowę.

nai – ja
nai'h – mój, moja, moje
na – mi, mnie

thai – ty
thai'h – twój, twoja, twoje
tha – tobie, ciebie

vai – ona (vai'h – jej)
van – on (van'ah – jego, jemu)
vān – ono

sai – my
sai'h – nasz, nasza, nasze
sa – nam, nas

ekhai – wy
ekhai'h – wasz, wasza, wasze
ekha – wam, was

rai – oni
rai'h – ich
ra – im  

(h)anan – iść, kroczyć, jechać
(h)arami – wybaczać
(h)assi – kwitnąć
(h)arethen – czarować, używać magii
cajann – tańczyć
(h)eliishen – nienawidzieć
(h)er – być, istnieć
mellien – marzyć, śnić na jawie
mennijan – spać
narie – kochać
(h)omejan - żyć
pesst – zabić, zamordować
sanîven – mieć, posiadać
treijen – umierać, umrzeć
veskah – móc, potrafić

aie – tak
anajrian – bóstwo
anajrii – bogini
anajrin – bóg
ananji – Kroczenie Cieniem
anon – niebieski, błękitny
arethe – magia
arthe – ogień
arren – narkotyk
asai – matka
asan – ojciec
ath/är– z, ze (ath to bardziej współczesna wersja tradycyjnego är)
athelle – księżyc (jest to słowo zapożyczone z języka elfickiego, ponieważ saiji nie znają takiego zjawiska jak księżyc)
cajia – taniec
cajii – tancerka
cajin – tancerz
cânne - oko
coein – gwiazda
coih – czas
coihome – dzień (patrz czas życia)
coimen – noc (patrz czas snu)
dimirïe – dom
ehn – i, a
eliish – nienawiść
ënnar – niewolnik/niewolnica
ettah – nawet
fësh – nie
hestah – wyjątkowo obraźliwe słowo, zwłaszcza dla innego cienistego, używa się go także jako przekleństwa
ienne – kobieta
inij – między
ji – cień  
keiel – mężczyzna
lac – jezioro
mellije – marzenie (senne)
menij – sen, odpoczynek
nariyë – miłość
omej – życie
pestei – zabójczyni
pesten – zabójca
quereen – brat
querei – siostra
ralahn – usta
ränges – wojownik
raishaji – obcy (w odniesieniu do ras spoza bariery)
rhassai – pani
rhassan – pan
sevesh – płomień (pisane wielką literą zawsze odnosi się do słońca)
shar – w
ssin – kwiat
tanni – dziecko
tanniel– mały, maleńki
tarïs – miecz
tenjarh – niebo
tïnran – puchar, kielich, naczynie
treij – śmierć
vasai – babka
vasan – dziadek
vharad– brzeg

cajia-ath-ssin – taniec kwiatu
nai'h tanniel arren – mój maleńki narkotyk
nai'h tanniel – mój mały
nai'h rhassai – moja pani
na'harami – wybacz mi
nai'h anajrii – moja bogini
Lac'arth – jezioro ognia (od lac-ath-arthe)
coih-ath-omej – czas życia (dzień)
coih-ath-menij – czas snu (noc)
Cânne-ath-Sevesh – Płomienne Oko (pseudonim tkacza iluzji Mher'isa Lac'arth)
Esgërah – jest co prawda nazwą własną i pochodzi z antycznego języka protoplastów cienistych, dlatego czasem stosuje się wymiennie nazwę Wieczna Noc lub zwyczajnie Noc, bo takie ma być ponoć tłumaczenie tej nazwy
Ssines veskah hassi ettah shar Esgërah. - Bo nawet w Esgërah mogą zakwitnąć kwiaty.
Inij ralahn ehn vharad-ath-tïnran. - Między ustami a brzegiem pucharu.

h jest nieme
jczyta się jako cz/ć, jednak na początku wyrazów jest nieme
wyrazy w liczbie mnogiej kończą się -s lub –es
przeczenia tworzy się przez dodanie po czasowniku quess

Saiji stosują dwa rodzaje pisma: ideograficzne i fonetyczne. Pierwsze jest pismem tradycyjnym, używanym w dokumentach, w zapisywaniu imion nazwisk i wielu nazw własnych. Drugie zaś stosuje się, dla większej wygody,  na co dzień.